سامانه ستاره دوتایی از دریچه تلسکوپ پرتو ایکس چاندرا

Eta Carinae (“اتا شاه‌تخته” یا “اتا کارینا”) یک double star system (سامانه ستاره‌ای دوتایی) در صورت فلکی carina (شاه‌تخته) است که ۷۵۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد.

سامانه ستاره دوتایی اتا شاه تخته

اتا شاه‌ تخته یا اتا کارینا یک سامانه ستاره‌ای دوتایی باشکوه و جذاب می باشد. یک سیستم ستاره‌ای تعداد کمی از ستارگانی است که با نیروی گرانشی به یکدیگر وابسته بوده و به دور یکدیگر می‌چرخند.

تصویر جذاب بالا توسط Chandra X-ray Observatory (رصدخانه پرتو ایکس چاندرا یا تلسکوپ پرتو ایکس چاندرا ) ناسا ثبت شده است.

جرم اتا شاه‌ تخته

جرم اتا شاه‌ تخته بالای 120 جرم خورشیدی تخمین زده شده‌ است. این سامانه حداقل از دو ستاره تشکیل شده‌است. یکی از دو ستاره شناخته‌ شده این سامانه، یک متغیر آبی درخشان “ال‌بی‌وی (LBV)” است که در مراحل اولیه زندگی خود جرمی در حدود 150 جرم خورشیدی داشته‌ است ولی امروزه حداقل 30 جرم خورشیدی از جرم آن کاسته شده‌است. ستاره دیگر این سامانه یک ستاره “ولف-رایه (Wolf–Rayet star)” (ستاره پرجرم با جرم بالای 20 جرم خورشیدی) است که جرمی تقریباً 30 برابر جرم خورشید دارد و به دور همدم بزرگترش در گردش است.

اتا شاه‌ تخته یک سامانه ی دوتایی

انفجار اتا کارینا در دهه 1840 میلادی سبب پدیدار شدن سحابی موجدار Homunculus شده است. اتا شاه‌تخته در حال حاضر یکی از پرجرم‌ترین سامانه‌های ستاره‌ای قابل مطالعه گسترده است. تا همین اواخر، اتا شاهتخته پرجرم‌ترین ستاره ی منفرد کهکشان راه شیری دانسته می‌شد؛ اما در سال 2005 آشکار شد که اتا شاه‌ تخته در واقع یک سامانه ی دوتایی است. پرجرم‌ترین ستاره در سامانه ی ستاره‌ای دوتایی اتا شاه‌تخته به احتمال زیاد بیش از 100 برابر خورشید جرم دارد. سایر ستارگان پرجرم شناخته‌ شده درخشان‌ تر و پرجرم‌ تر از این هستند.

ذرات شتاب گرفته توسط اتا شاه تخته به عنوان پرتو کیهانی در زمین

محققان ناسا به تازگی دریافتند که سامانه ستاره‌ای دوتایی اتا شاه‌تخته یا اتا کارین (Eta Carinae) در حال شتاب دادن به ذرات در فضا و تبدیل آن‌ها به ذراتی پر انرژی است.

ناسا در مطالعه جدید خود با استفاده از اطلاعات تلسکوپ NuSTAR دریافت که سامانه ستاره‌ای اتا شاه‌تخته یا اتا کارینا در حال شتاب‌دادن به ذرات در فضا و تبدیل آن‌ها به ذراتی با انرژی بالا است به طوریکه ممکن است برخی از این ذرات به عنوان پرتوهای کیهانی به زمین برسند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *